De moeder de vrouw

20 Jun

indexSchrijvers boos om Boekenweekthema ‘De moeder de vrouw’. Ik heb er geen problemen mee. Mooi thema toch? De moeder de vrouw. Weet je nog dat je daar begon?

Met het gedicht ‘De moeder de vrouw’ van Martinus Nijhoff als inspiratie, schreef ik:

De moeder de vrouw

In den beginne legde ik aan in een veilige haven
van een bloeiende stad. Hongerde haar
Voedde mijzelf. Mijn hart klopte versneld
in het hare. Symbiotisch samensmelten
van klanken. Haar stem gedempt door
het water in mijn oren klonk als de Lorelei
Het eindeloze spelevaren in haar warme wateren
wakkerde haar woede aan

Weeënstorm. De haven kolkte leeg
De stad spuugde mij uit door het oog van de orkaan
Mijn scherp afgescheurde levensadem werd enkelvoudig

In het centrum van mijn lichaam werd
de eerste wond geslagen door mijn moeder
De enige vrouw die mij kon troosten

Ellis van Atten

En dan de echte nog:

De moeder de vrouw

Ik ging naar Bommel om de brug te zien.
Ik zag de nieuwe brug. Twee overzijden
die elkaar vroeger schenen te vermijden,
worden weer buren. Een minuut of tien
dat ik daar lag, in ’t gras, mijn thee gedronken,
mijn hoofd vol van het landschap wijd en zijd –
laat mij daar midden uit de oneindigheid
een stem vernemen dat mijn oren klonken.

Het was een vrouw. Het schip dat zij bevoer
kwam langzaam stroomaf door de brug gevaren.
Zij was alleen aan dek, zij stond bij ’t roer,

en wat zij zong hoorde ik dat psalmen waren.
O, dacht ik, o, dat daar mijn moeder voer.
Prijs God, zong zij, Zijn hand zal u bewaren

Martinus Nijhoff

Advertenties

twee minuten

4 Mei

twee minuten

alsof stilte iets verandert en zwijgen meer is dan spreken
alsof lawaai pijn overschreeuwt en het verleden herschrijft

in de handdruk tussen toekomst en verleden
ruimte voor gevecht om wie het grootste leed
wie de rechtvaardigste strijd wie het gelijk
wie wat mag demonstreren

verbeten vrijheid

tussen de handpalmen dichtgeknepen kelen
stemmen van vandaag overschreeuwd
en verzwegen roep om vrede

alsof luisteren vergeten is
vandaag twee minuten hoorprotest

twee minuten

luisteren

©ellis van atten

Na het feest

28 Apr

Als de schuimkragen zijn afgedaan
draagt de straat een fijnmazig sluier
van glazige omfloerste blikken

Katers spinnen dronken draden onder dons
Straatvegers dansen met water
regeren met harde bezems
Zonder koning pils onder ogen te komen
dragen zij reflecterende koningsmantels
van de afvalstaat

Weerspiegeling in glanzende klinkers
Werkers van koninklijk formaat

 

Betrapt op gympies

20 Mrt

img_20180320_1058096371246033382.jpgJaloers ben ik op mijn zonen, die al hun leven comfortabele schoenen dragen. Meestal sneakers, lekker wijd, bij voorkeur met losse veters. Ik noem ze steevast gympies!

Mijn eerste gympen kreeg ik pas toen ik naar de middelbare school ging voor de gymles. Op de lagere school droeg ik bij de gymles mijn schoentjes van de turnles. Mijn moeder vond het niet nodig nog extra gymschoenen voor school te kopen, laat staan voor buiten. Bovendien heb ik platvoeten en werd ik veroordeeld tot schoenen met een speciale binnenzool, die alleen in bruin en blauw te koop waren. De basis voor een haat-liefde verhouding met mijn voeten en hun schoenen.
flatjesIk kon mijn geluk niet op toen ik in het voorjaar van 1979 dezelfde schoenen mocht kopen als de meiden in de film Grease. Pumps. Zonder hakken, dat wel. Flatjes, knalrood. Mijn kleine tenen en hielen werden de eerste weken bewoond door blaren en verstopt onder pleisters. Na al die jaren bruin en blauw had ik het voor over, maar verlangde ook al snel naar ruimte voor mijn tenen.
Aan het einde van de zomer verwisselde ik de flatjes voor linnen gympjes, rood natuurlijk. Stonden ontzettend leuk onder m’n petticoat, met witte sokjes! roots1514818890Gek genoeg zaten die helemaal niet lekker, wat was ik blij dat ik voor de winter weer stevige schoenen mocht uitzoeken. Het werden roots! Een schoenmodel met een grote neus, waar mijn tenen vrijelijk in konden bewegen en ze waren nog hip ook. Zelfs in het bruin. Lang duurde de liefde voor deze schoenen niet. De zool was lager bij de hielen en veroorzaakte rugklachten.
Afbeeldingsresultaat voor rocksteadycrewDe opkomst van de Rock Steady Crew wakkerde mijn verlangen naar comfortabele schoenen weer aan. Zij droegen grote witte gympen, die wilde ik ook. Ik kreeg ze niet, want ik had net nieuwe laarsjes. Mijn moeder zat toen net op tennisles en had prachtige witte tennisschoenen. Gympies dus. Precies wat ik aan moest hebben tijdens een avondje feesten met vriendinnen. Zo gezegd, zo gedaan.
Mijn moeder vertelde ik dat ik bij mijn vriendin ging logeren. Ik vertelde niets over de gympen in mijn tas en ook niet over het feest. Dat kwam later wel, dacht ik. Het was een geweldige avond. Op gympen zoende ik voor het eerst, rookte een sigaretje en dronk shandy’s. De volgende dag ging ik na het logeerpartijtje direct naar een familiefeest, dat had ik afgesproken met mijn moeder.
Op het familiefeest probeerde ik afstand te bewaren. Wat als mijn moeder zou ruiken dat ik had gedronken, had gerookt. Wat als ze zou ontdekken dat ik op dat feest was geweest, waar ik eerder niet heen mocht. Misselijk probeerde ik wat stokbroodjes met saté te eten, omdat oma maar bleef aandringen. Ze was zo blij dat ik er was, dat ik niet kon weigeren. En ook niet kon wegglippen toen mijn moeder er aan kwam. Mijn moeder keek naar me, keek naar mijn kleren en naar de vloer. Nog voor ik haar blik kon volgen om te zien wat er gevallen was, riep ze. ‘Ik zag gewoon dat je wat verborg. Wat doe je met mijn schoenen!’
schoenenrek_sub11De gympen! Ik was helemaal vergeten dat ik ze nog aan had, zo comfortabel. Mijn moeder dwong me nog bij het familiefeest ze te verwisselen voor de laarzen in mijn tas, ik heb haar nooit verteld wat ik echt voor haar wilde verbergen.

Van de schrik heb ik jaren geen gympen meer gedragen. Jaren geen gympen meer gewild. Tot voor kort. De platvoeten heb ik nog steeds. Hardlopen en veel wandelen stellen andere eisen aan de voeten. Gewrichtspijntjes en 50+dingetjes spelen op. Allemaal redenen om weer op zoek te gaan naar comfort.
Dus nu heb ik hele leuke blauw gympen met een gele golf langs de zijkant, witte gympen van een soort kant met kunststof afwerking en kekke zwarte sneakers. Van populaire merken, als ik mijn zoons mag geloven. Vans, Asics en FILA.

Dode gekte

27 Jan

En weer durfde ik het pedaal niet in te trappen
weer die boom niet te raken, die mij redden zou
die mij trekken zou uit het zware zwarte water
waar onze kinderen aan de oevers lachten,
waar jij ze te eten gaf, hun boterhammen smeerde
en mijn stoel bewaarde

terwijl ik mijn brand bluste op de kille vloer
ineengedoken in de gang. Onder de koude luchtstroom
vanuit de brievenbus waardoor ik wilde ontsnappen
Maar de maten voldeden niet aan de voorschriften
van de postbezorging en ik paste niet meer
in het mijzelf aangemeten leven. Ik huilde

depressief en onaangepast

En weer durfde ik het jou niet te vertellen
weer niet te delen met wie mij redden zou
wie mij trekken zou uit het donker, waarin ik je naderde
zonder spreken leende ik jouw lichaam om te zeggen
dat het mijne was verdwenen. Mijn woorden
bereikten de oevers niet

In de zware zwarte drab tussen bodem en oppervlak
trok ik de lakens om mijn onrust strak, begroef
jouw snurken in mijn kussen en zonk af naar
een  land tussen plafond en kledingkast waar
opa, oma, andere oma, Hennie, Flo en andere doden
troostboeien wierpen. Ik ving

 dissociatief hallucinerend

 Vangbal!

De werpkracht bewoog mijn armen en benen
Ik sloeg gewicht uit en kleur in het zware zwarte water
Opwaartse druk duwde mij naar de oevers waar jij
mij vond in het dichte riet, je stak je hand uit
liet me spelen met onze kinderen en deelde je brood
In mijn stoel leunde ik achterover en zuchtte

gerehabiliteerd, geresocialiseerd
en gelukkig genezen verklaard

Maar nog steeds – tot vandaag – durfde ik je niet te zeggen dat
als het leven schuurt, beklemt en benauwd
ik het geluk van genezing verraad
omdat ik de troost van mijn dode gekte mis

 

 

 

 

Kerstverwensing

24 Dec

img_20171224_1011541781550597882.jpg

De oorlog is uitgebroken op het parkeerterrein

We komen allen te samen in de supermarkt

De vrede is vergeten vanwege het vreetfestijn

zodat we, als de buit binnen is geharkt

gezellig samen kunnen zijn

Fijne Kerstdagen!

Breng ze samen

23 Dec

Een gedicht, geschreven voor de start van Serious Request Zaanstad 2017. Voorgedragen tijdens een bijeenkomst in de kerk van de Nazarener in Koog aan de Zaan op 18 december 2017, waarna de twee predikanten Sjaak Visser en Antonie Holleman zich terugtrokken in het ‘glazen huis’ Zuivere Koffie in Koog aan de Zaan.

Naast een verwaterd zandkasteel rolt haar emmertje
heen en weer waar zij net was
Mijn zusje loopt nog maar pas en kan niet zwemmen
Mama vergeet mij, onze spullen, begint rond te rennen
en vraagt alle mensen om ons heen of zij

Papa trekt mij aan mijn arm naar de reddingsbrigade
om een te vlag hijsen voor een verloren kind
Mij bergt hij op. Veilig
Alleen. Teken ik op een leeg papier samen
Vergeet ik dat mijn zusje zo lastig is
Vouw het beschreven vel tot stevig bootje
tegen alle stormen bestand
tot zij weer in de haven is
schrijf ik lieve woorden voor de flessenpost
want als zij nu niet gevonden wordt dan

De oma van Rachel had als kind drie zussen
Twee werden vermoord, de jongste nooit meer opgespoord
Nu geeft ze haar tedere kussen. Op Rachels wangen

In Tuti’s linkerhand nooit een tas, altijd de hand van haar dochter
Onzichtbaar. Na een storm is er geen enkel bewijs van haar bestaan
In het beste geval is het kind met een andere moeder meegegaan

Rashids vader, Fatma’s echtgenoot ging hun dromen vooruit
op zoek naar kansen, naar vrijheid, een veilig thuis. Aan de overkant
vouwt hij van kartonnen dozen een huis zonder naambord

Tijdens slapeloze nachten ruikt Musa in het haar van zijn dochter
de huid van zijn moeder van wie hij de naam niet meer weet
Haar zachte handen vegen nog steeds zijn tranen

Teken deze namen op onbeschreven blanco vellen
Vouw er stevige boten van. Blaas ze krachtig in de zeilen
Schuif herkenbare woorden in flessen als bakens
tot ook zij gevonden zijn

Breng ze samen

Ook bijdragen? Een druk op de knop is genoeg!

Via Serious Request Zaanstad: KNOP
Via het Rode Kruis: KNOP
3FM_SR2017_IKSTEUN_AVATAR

%d bloggers liken dit: