Op eigen kracht! #eswatiniblog 11

29 jun

Twintig kinderen krijgen de vraag wat ze willen worden. Leraar, soldaat en politie zijn de meest voorkomende antwoorden. Eén meisje wil dokter worden en een ander meisje wetenschapper. Het zijn kinderen met dromen, net als ieder ander kind. Het zijn kinderen die in moeilijke omstandigheden leven. Ze leven, zoals zoveel kinderen hier in eSwatini in armoede.

Jeugdclubs

Elke zaterdag komen ze bij elkaar in de rondavel op de homestead van Make Motsa, één van de caregivers van Moya Centre. Er staan een aantal huisjes en deze rondavel. Achter een hekje staat wat verdroogde groente, het watertekort speelt ze ook hier parten. Samen met een jongere vangt Make Motsa de kinderen op. Ze doen spelletjes en leren ‘lifeskills’. De kinderen leren bijvoorbeeld over sparen, over seksualiteit, over drugs- en drankpreventie, huishouden, voeding. Daarnaast is het een veilige plek, waar ze met hun vragen terecht kunnen. Over de thuissituatie of over school of over hun toekomst. Hier leren ze zelf keuzes maken. Deze club is één van de zeven clubs die vanuit Moya Centre ondersteund worden; er is een vergoeding voor de medewerkers, er zijn trainingen, er is overleg. De zeven clubs zijn bedoeld voor kwetsbare kinderen vanaf 10 jaar.

Geen water

Sisekelo is één van de medewerkers die vanuit Moya Centre de clubs bezoekt, vooral om ondersteuning te bieden. Vandaag ben ik mee, de auto is volgeladen met appels en pakjesyoghurt die ze van lokale ondernemers krijgen. En we hebben een emmer vol rijst en een andere emmer met kip. We bezoeken vier locaties en ik krijg een beetje inzicht in de problematiek. Zo zijn er bij één van de clubs geen kinderen omdat er geen water is. Het is geen reden om de club niet door te laten gaan, maar de kinderen moeten helpen met water halen van verderop. Uit een rivier of bij een waterpomp.

Zelfvertrouwen

“Zelfvertrouwen. Dat ontbreekt bij veel kinderen in eSwatini,” vertelt Sisekelo. “Veel kinderen krijgen niet zo heel veel aandacht. Ouders of andere volwassenen, die voor ze zorgen, hebben het druk en zijn overbelast. Vaak wordt niet eens gevraagd hoe het op school was. Als een kind dan thuis komt met een slecht rapport, krijgt het de wind van voren. Hoe kun je, als kind, beter worden, als niemand je leert hoe dat moet?” Ze vertelt dat de kinderen met wat aandacht en ondersteuning meer vertrouwen krijgen in zichzelf. Soms kunnen ouders/verzorgers en kinderen ook wat counseling krijgen, als dat nodig blijkt. Dat kinderen vanuit deze jeugdclubs na het winnen van een zangwedstrijd mochten optreden bij het grootste festival in eSwatini ‘Bushfire’, heeft veel van de kinderen een trots gevoel gegeven.

Elkaar helpen

Bij elke club is ook een jongere betrokken, die meewerkt. Vaak zijn dit jongeren die het zelf ook niet makkelijk hebben gehad. Ik spreek een jongen, die beide ouders verloor aan Aids voordat hij vijf jaar oud was. Hij en zijn zusje wonen sinds die tijd bij oma (gogo), die inmiddels ook ouder wordt. Hij is 19, zijn zusje 15. Beiden gingen naar de Primary School, die is gratis voor iedereen. Alleen hij heeft doorgeleerd, en doet nu een opleiding gebarentaal. Voor zijn zusje is er niet voldoende geld om verdere opleiding te betalen. Hopelijk kan hij later een baan vinden, waarmee hij zichzelf en zijn familie kan helpen. In elk geval is hij een goed voorbeeld voor de kinderen in de club.

Op eigen kracht

In eSwatini zijn er ontzettend veel jonge mensen en kinderen, door Aids is er een groot gat geslagen in de bevolkingssamenstelling. Op een bevolking van zo’n 1,2 miljoen mensen zijn er zo’n 500.000 mensen onder de 18 jaar. (voor meer cijfers, volg deze link) Dat kunnen wij ons, in ons vergrijzende land niet voorstellen. Er zijn hier zelfs huishoudens die enkel bestaan uit kinderen. Dat kunnen wij ons ook niet voorstellen. De jeugd heeft de toekomst, maar deze jeugd moet die toekomst wel zelf gaan maken. Het is echt super dat jongeren betrokken zijn bij de projecten van Moya Centre.

Ook Sisekelo is nog niet zo oud, 29 jaar. Naast haar werk bij het Peace Corps in de HIV/Aids preventie, doet ze dit werk als bijbaan. Niet alleen vanwege de vergoeding. Zij en al die andere jonge mensen in eSwatini willen verandering; voor zichzelf en voor het land.

Sisekelo
Na hard werken en spelen is het tijd om te eten😉
Thulile & me & Sisekelo
Thulile & kids
Advertenties

Kunst kijken #eswatiniblog 10

28 jun

Op zoek naar papier kwam ik terecht bij Yebo Art Gallery, daar zou het wel te koop zijn. Ik volgde de Gallery al even via Facebook, en vond het super om het werk nu ‘in het echt’ te zien. Ik was aangenaam verrast door het werk dat er hing. Wat een verademing na alle – overigens best mooie – handicraft.

Bij Yebo Art Gallery wordt werk tentoongesteld van lokale kunstenaars, modern werk dat iets meer verteld over wat de mensen bezighoudt. Dat is wat kunst kan bieden, een manier om je te uiten. Niet alleen je persoonlijke beslommeringen, maar ook maatschappelijke onderwerpen. Wij vinden het heel gewoon die mogelijkheid te hebben, hier staat het echt in de kinderschoenen.

De Gallery biedt kunstenaars de mogelijkheid te exposeren, te verkopen en advies te vragen. Het is nog een voorzichtige ontwikkeling, maar de eigenaresse vertelt trots dat de Gallery is uitgenodigd voor een expositie tijdens een Arts Festival in Zuid Afrika. Da’s een belangrijke opsteker voor de lokale kunstenaars die mee gaan, en ook een mogelijkheid voor hen om andere kunstenaars te ontmoeten en workshops te volgen.

In de Gallery ook een heerlijke selectie kwasten, verf, tekenpapier en canvassen. Voor het knutselpapier moest ik toch nog naar een andere winkel. Maar dit was genieten! Dat kun jij ook via deze LINK.

Slapen onder werktijd #eswatiniblog 9

27 jun

Voor dag en dauw reden we naar de markt in Manzini om de mooiste spullen te kopen. Joan en ik, meer dan 20 jaar geleden. Eens per week kwamen de (groot)handelaren uit Mozambique, en er zou dan meer keuze zijn. Wij sloegen onze slag voordat de stroom toeristen op gang kwam. Het masker, waarover ik flink onderhandelde, hangt nog steeds bij ons aan de muur. Daarna dronken we nog even een kopje koffie bij de Italiaan in the Hub, een modern winkelcentrum.

Vandaag ging ik niet zo vroeg, natuurlijk. Het is tenslotte vakantie en geen idee wanneer de handelaren komen. Bovendien was ik niet op jacht naar koopjes, maar naar herinneringen. Manzini was de stad waar ik elke week mijn boodschappen deed, waar ik mijn bezoek mee naar toe nam, waar we naar de kerk gingen en de jongens naar de pre-school brachten. In 2017 waren Cornelis en ik even in Manzini, net na betaaldag. We herkenden wel een paar plekken, waar we niet bij stil konden staan. We werden gewoon vooruit geduwd door de drukte. Manzini was helemaal niet zoals wij het ons herinnerden.

Vanmorgen was de drukte te overzien, ik parkeerde in een winkelcentrum dat er vroeger nog niet was. Ik dacht dat ik mijn weg wel zou vinden. Het centrum van Manzini bestaat maar uit twee straten. De drukte viel me na de ervaring van 2017 mee, al waren er wel veel mensen. Ik vond mijn weg naar de Bhunu Mall, een overdekt winkelcentrum. Eenmaal binnen was het rustiger, niet iedereen kan het zich veroorloven daar kleding te kopen vermoed ik. Ik ging naar The Hub, waar we vroeger koffie dronken en pizza’s aten. Nu is er een take-away en staan er achter de winkels allemaal houten kraampjes met etenswaar. Met een glimlach liep ik langs het postkantoor, waar we ooit blauwe brieven heen brachten. De kantoren waar we maandelijks de water- en elektriciteitsrekening betaalden. Het politiebureau waar ik mijn rij-examen deed. En dan de markt. De markt is omheind met hekken, maar ook buiten de hekken verkopen dames en heren groente, fruit, snoep en oude schoenen. Vroeger werden daar met enige regelmaat bussen toeristen geleegd, zodat de crafts-afdeling op de eerste verdieping goede zaken kon doen. Op de crafts-afdeling waren een jonge Amerikaan en ik nu de enige twee die overduidelijk niet lokaal waren. Sterker nog, wij waren de enige twee klanten. De markthouders keken verschrikt op, en sommigen moesten zelfs wakker worden. Zij werden door de opgestapelde prullaria nog rechtop gehouden. Beneden bij de bedrukte stoffen, lagen een aantal dames heerlijk te slapen op de rollen stof. Stof tot nadenken.

Hier kunnen ze geen plezier aan beleven, zonder klanten zijn het lange dagen. Bovendien kunnen ze hier nooit van rondkomen. Toch kocht ik niks, wat moet ik met nog een beeldje, nog een slaschaal of kralenwerkje? Na twintig jaar was er niet veel nieuws op de markt gekomen. Het knaagt wel een beetje. Als man en zonen hier zijn, zal ik vragen of zij de dames wakker willen kussen met een volledig onnodige aankoop. En aan de lezer de vraag: kan ik iets voor jullie meenemen?

Schatten, maar niet heus😉 #eswatiniblog 8

26 jun

Een gastles heeft altijd één voordeel: de kinderen zijn even onder de indruk. De 22 kinderen wilden wel luisteren, en deden enthousiast mee. Ze hielpen mij aan siSwati woorden en wisten alle Engelse woorden die ik getekend mee had. Trots en geconcentreerd tekenden ze een bal, een huis, een muis etc. Met zijn 22-en op 20 vierkante meter is best dringen, ik had bewondering voor ze.

Na anderhalf uur concentratie was het op. Het was weer speeltijd!

Woordenschat #eswatiniblog 7

25 jun

Vanavond was ik aan het knippen en tekenen om voor een gratis naschoolse opvang een taalspelletje te maken. Bij het Moya Centre worden na school kinderen in de basisschoolleeftijd opgevangen, die anders alleen thuis zouden zijn. Een aantal scholen in de nabije omgeving verwijzen kinderen door. Voor de opvang, maar ook voor de huiswerkbegeleiding, maatschappelijk werk en/of psychologische begeleiding. Ik ging langs om gewoon eens te kijken en misschien iets voor ze te doen.

Als de kinderen komen, worden de juffen en meesters door ze omhelsd en geknuffeld. Het is duidelijk dat de kinderen hier aandacht en liefde krijgen. Na school is er eerst tijd om te spelen en krijgen ze een soort dunne pap, die in grote pannen wordt gekookt en vanuit emmers wordt opgeschept. Daarna is er voor de grotere kinderen tijd om huiswerk te maken, en de kleintjes krijgen bijles in Engels. De leerkrachten hebben grote verwachtingen van de kinderen, ze moeten zo snel mogelijk de Engelse taal kunnen schrijven. Dat is belangrijk, zo zeggen ze. Gelijk hebben ze.

De jongste kinderen krijgen elke dag een paar woorden op, die ze moeten naschrijven. Ik vraag de juf of ze dan ook weten wat de woorden betekenen. Dat is niet altijd het geval. De juf heeft een aantal gekopieerde vellen met korte woorden, met dezelfde klanken. Rijmwoorden, zeg maar. Die gebruikt ze. Maar frustrerend is het wel, de kinderen hebben er zo’n moeite mee.

Ze wil wel een boek gebruiken, en ze heeft er één. Gekregen van een goedwillende donor. Alleen begrijpt zij het boek zelf niet. Ze weet ook niet wat een Pangolin is, waar het boek over gaat. Een pangolin is een schubdier. Uitstervend, op zich niet gek dat je dat niet weet. Alleen als ze door had kunnen lezen, had ze de uitgebreide uitleg op de achterste pagina’s wel gezien.

Als ik later op de dag op een terras het boek doorlees, komt een meisje naast me zitten. Ze is vier jaar en vertelt me – in perfect Engels – waar het boek over gaat. Natuurlijk kan ze nog niet lezen, maar haar vader las het haar voor. Ze wijst de plaatjes aan en kan alle andere dieren benoemen. Trots vertelt ze dat ze over twee jaar naar grade 1 kan, en nu met haar beste vriendinnetje naar de pre-school gaat. Particuliere school, vermoed ik.

Wat een wereld van verschil! De kwaliteit van het reguliere basisonderwijs is niet te vergelijken met de particuliere scholen. Op de reguliere scholen ontbreekt het vaak aan middelen, ook daar zijn vaak geen boeken. Omdat er geen geld voor is, of omdat de pennen, schriften en boeken gewoon verdwijnen. In dit centrum zou er in elk geval toezicht zijn op de middelen, maar ja…ook hier moet daar eerst geld voor zijn.

En de middelen zouden geschikt moeten zijn voor het niveau van zowel leerkrachten als leerlingen. Toegankelijk. Ik tekende vanavond plaatjes bij éénlettergrepige woorden, maak er een soort spelletje van, en heb nu al mijn twijfels of de 6- en 7-jarigen dat zullen begrijpen. En of de juf ‘spelenderwijs leren’ kan waarderen. We zullen het meemaken;-)

Gaten #eswatiniblog 6

24 jun

De krant staat hier bol van schokkend nieuws. Verkrachting van een peuter, een zelfmoord in een hotel, mishandeling van een vrouw, bedreigingen door jonge jongens, auto-ongelukken met dodelijke afloop etc. etc. Nu is de Swazi Times misschien ook erg sensatiebelust, maar wie je ook spreekt: er gebeurt veel rottigheid in dit land. Van de week sprak ik een dame, die haar echtgenoot en een zoon verloor bij een auto-ongeval. Zij is geen uitzondering. Er is hier geen oorlog, dat is wel zo. In die zin lijkt Eswatini een veilig land. Maar veel mensen zijn hier beschadigd door traumatische ervaringen en/of verlies, meer dan in Nederland denk ik.

Ik liet daar mijn gedachten over gaan, al tekenend.

Swazitime #eswatiniblog 5

23 jun

In een winkel vol creatief houtsnijwerk, hing een klok met een tekst er in gegraveerd: ‘Swazitime’. De dame achter de kassa vertelde dat het begrip ‘tijd’ niet in de genen zit, of niet in de cultuur. Een afspraak om 10 uur kan zomaar om 13 uur worden, zonder enig overleg of verklaring. De klok in de winkel tikte gewoon door, en stond met Zwitserse precisie gelijk aan mijn klokje. Op tijd komen moet ook hier kunnen. De meeste mensen die op kantoor werken ofzo zullen ook wel op tijd zijn.

Swazitime is voor mij iets heel anders; er is altijd tijd te kort. De zon kan hier lekker schijnen, de lucht is vaak strakblauw, maar het duurt maar even. In de zomer is het om 19.00 pikkedonker en nu, in de winter, schemert het al om 17.00 en is het tegen 18.00 gewoon nacht. Terwijl in Nederland de langste dag was, hadden we hier de kortste dag.

In de steden blijven de contouren wel zichtbaar in het donker, maar hier in de nabije omgeving is er geen straatverlichting. Bovendien zijn veel huizen niet voorzien van elektriciteit. Je kunt ’s avonds natuurlijk wel weg, en zeker met de auto heb je wel zicht. Toch ga ik liever niet in het donker op pad. Er lopen mensen dicht langs de weg, die je pas ziet als je bumper ze bijna raakt. De koeien en geiten zoeken in de koude nachten de warmte van het asfalt op en denken meer recht te hebben op de weg dan de auto’s.

Ik blijf ’s avonds lekker thuis, en lig meestal – zonder op de klok te kijken – op tijd in bed. Net als de koeien en de geiten zoek ik de warmte op als het koud en donker wordt. Uitgerust merk ik hoe moe en gehaast ik was, hoe heerlijk het is genoeg te slapen en een tandje langzamer te gaan zoals iedereen hier. Dat zijn nog eens Swazitimes!

%d bloggers liken dit: